OPINION
1410 views 0 comments

Superannuation=Τζόγος

 
ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΤΗΡΗΣ

ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΤΗΡΗΣ

Κατά κοινή ομολογία ο τζόγος είναι καταστρεπτικός. Μάρτυρες οι πολλοί παθόντες, ενώ κανείς δεν βρίσκεται να πει ότι έγινε πλούσιος από το τζόγο. Στο τζόγο ο παίχτης δεν στοιχηματίζει μόνο με τα ποσοστά επιτυχίας που έχει, παραδείγματος χάριν 1 στις 37 στη ρουλέτα. Εκεί μπορεί κάποιος να κερδίσει ένα στοίχημα. Και θα ήταν κερδισμένος αν ήταν η πρώτη φορά που στοιχημάτιζε και δεν στοιχημάτιζε ξανά στη ζωή του Αλλά ο τζόγος δεν είναι μια-κι-έξω. Ο παίκτης παίζει για να παίξει, και βέβαια δεν μπορεί να κερδίζει κάθε φορά που γυρνά η ρουλέτα, συνεπώς στη διάρκεια είναι πάντα χαμένος. Ο παράγοντας χρόνος είναι λοιπόν η καταστροφή κάθε τζογαδόρου που προσπαθεί να γίνει πλούσιος με στοιχήματα κάθε είδους, προσδοκώντας κέρδος.

Γιατί τα περί τζόγου; Για να αντιληφθούμε καλύτερα εμείς οι Ελληνοαυστραλοί τι συμβαίνει με τα χρήματα που νομίζουμε πως έχουμε σίγουρα αποθηκευμένα για τα γηρατειά μας με τη μορφή του κρατικού Σουπερανιουέϊσον (Superannuation), μετά από σκληρή δουλειά μιας ζωής.

Η νομοθεσία για τo Super μπήκε σε εφαρμογή στην Αυστραλία την 1η Ιουλίου 1992 από την τότε Εργατική κυβέρνηση Κήτιν και κάθε εργοδότης ήταν υποχρεωμένος να καταθέτει 2% των πληρωμών προς τον εργαζόμενο (πλην υπερωριών) σε κάποιο Ταμείο (Fund), ανάλογα με την δουλειά που έκανε. Αργότερα το 2% έφτασε στο σημερινό 9% και στο τέλος της εργάσιμης ηλικίας του, ο εργαζόμενος θα μπορούσε να αποσύρει τα χρήματα που θα είχαν κατατεθεί από τον εργοδότη του, για να ζήσει με αξιοπρέπεια τα γεράματά του.

Μέχρι εδώ όλα πάνε καλά, ή ιδέα ήταν μεγαλειώδης αφού θα έδινε μια σημαντική βοήθεια στον εργαζόμενο όταν δεν θα είχε το εισόδημα της εργασίας του.

Από το 1992 μέχρι σήμερα, τα διάφορα Ταμεία Super της Αυστραλίας έχουν συγκεντρώσει $1,2 τρισεκατομμύρια!!! Και επειδή δεν μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε πόσα χρήματα είναι τα $1,2 τρισεκατομμύρια που υποτίθεται πως έχουν αποταμιευτεί για τους Αυστραλούς εργαζόμενους, σας λέμε ότι ο πόλεμος στο Ιράκ στοίχισε στις ΗΠΑ $200 δις, δηλαδή με τα $1,2 τρισεκατομμύρια μπορούν να κάνουν έξι πολέμους σαν του Ιράκ (και φαίνεται ότι εξετάζουν σοβαρά αυτή την πιθανότητα!).

Αυτές λοιπόν οι αποταμιεύσεις των $1,2 τρισεκατομμυρίων των Αυστραλών εργαζομένων δεν είναι ασφαλισμένες σε μπαούλα ή θησαυροφυλάκια, αλλά αιωρούνται ανά την υφήλιο (κυρίως ΗΠΑ) σε επενδύσεις που τα Ταμεία έχουν δικαίωμα να κάνουν για λογαριασμό των μελών τους.

Το Ταμείο ρωτά τον δικαιούχο εργαζόμενο τι είδους αποταμίευση θέλει: μικρού κινδύνου σε μορφή καταθέσεων σε τράπεζες ή μεγάλου κινδύνου με δέλεαρ τα κέρδη από επενδύσεις στο χρηματιστήριο ή όπου αλλού το Ταμείο επιλέξει.

Όλα ήταν ρόδινα μέχρι το 2008 που έγινε αυτή η κρίση στις ΗΠΑ με τις απάτες των Τραπεζών που έδιναν στεγαστικά δάνεια (Sub-prime loan) με ψεύτικες εκτιμήσεις των ακινήτων και έφεραν στο χείλος του γκρεμού να διαλυθεί το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα, γεγονός που ανάγκασε την κυβέρνηση των ΗΠΑ να επέμβει και να σώσει τις τράπεζες χαρίζοντάς τους κεφάλαια που είχε εισπράξει από τους φορολογούμενους.

Στη δίνη του οικονομικού κυκεώνα που ακολούθησε παρασύρθηκε το χρηματιστικό σύστημα ολόκληρου του κόσμου, χάθηκαν περιουσίες, και βέβαια μαζί και ένα μεγάλο ποσοστό των επενδύσεων που είχαν κάνει τα Ταμεία (Super Funds) με τα χρήματα των αποταμιεύσεων των αυστραλών εργαζομένων.

Πολλοί επίσης πολίτες είχαν βάλει και δικά τους χρήματα στον λογαριασμό τους στο Super, μετά από προτροπή της κυβέρνησης σε μορφή κινήτρων και έχασαν όχι μόνο από το 9% της εισφοράς του εργοδότη, αλλά και σημαντικό μέρος των δικών τους προσωπικών χρημάτων.

Έτσι, σήμερα, παρότι έχει σημειωθεί κάποια βελτίωση, οι αποταμιεύσεις Super πολλών εργαζομένων έχουν μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα πολλά Ταμεία να μην μπορούν να ανταποκριθούν στα αιτήματα των μελών τους (τον εργαζόμενο Αυστραλό), που φτάνουν σε όριο συνταξιοδότησης και προσπαθούν να εισπράξουν τα χρήματα που νόμιμα δικαιούνται μόλις σταματήσουν την εργασία τους!

Και για να βγουν από την μαύρη τρύπα μετά την καταστροφή, τα Ταμεία επενδύουν και πάλι σε νέες -υποτίθεται κερδοφόρες- επενδύσεις, ποντάροντας σε μακροπρόθεσμα κέρδη, που μας φέρνει στην εισαγωγή που αναφέρεται παραπάνω για τον τζόγο και τη σχέση του με το Σουπερανιουέϊσον (Superannuation).

Βέβαια στη θεωρία και στα χαρτιά όλα φαίνονται άριστα: «Θα επενδύσουμε $1,2 τρις με κέρδος π.χ. 15% και σε 5 με 10 χρόνια θα έχουμε βγάλει τη χασούρα, και θα έχουμε και κέρδος για τα μέλη μας». Αλλά, στην πραγματικότητα, σε διάρκεια τέτοιου μεγάλου χρονικού διαστήματος τίποτε δεν λειτουργεί σύμφωνα με τις θεωρίες και δεν μπορεί να προβλεφτεί. Σύντομα έρχεται και πάλι νέος κύκλος ύφεσης είτε ντόπιος είτε διεθνής, και πάει λέγοντας.

Είναι λοιπόν σαν το Ταμείο να σου λέει «δώσ’ μου τις αποταμιεύσεις σου να τις παίξω στο χρηματιστήριο (για να μην πω στο καζίνο) και όταν κερδίσουμε θα σου δώσω 15% κέρδη». Βέβαια δεν σου λέει ότι «αν χάσουμε, ο μόνος χαμένος θα είσαι εσύ», γιατί ο Διοικητικός Σύμβουλος (Trustee) του Ταμείου δεν χάνει τίποτα και εξακολουθεί να παίρνει τον παχυλό μισθό του χωρίς ίχνος ντροπής!

Έτσι, οι μόνοι κερδισμένοι από την όλη υπόθεση είναι οι μεγαλοκηφήνες που χειρίζονται τα τεράστια αυτά κεφάλαια του Super, με μισθούς ακατανόητους για τον απλό εργαζόμενο.

Επιπλέον υπάρχει το μεγάλο πρόβλημα της ασφάλειας του εργαζόμενου μέλους. Δηλαδή, όταν το μέλος υποβάλει τα στοιχεία του για να ανοίξει το λογαριασμό του στο Ταμείο του Super όπου θα κατατίθεται το 9% του μισθού του, αυτόματα δίνει δικαίωμα στο Ταμείο να ασφαλίσει το μέλος για ανικανότητα ή και απώλεια εισοδήματος.

Το Ταμείο πάει σε μια ασφάλεια και ασφαλίζει το μέλος και το μέλος πληρώνει τα ασφάλιστρα. Σε περίπτωση ανικανότητας ή θανάτου του μέλους, το μέλος ή ο κληρονόμος του δικαιούται συνήθως «3 μονάδες» που ισοδυναμούν με κάπου $25.000.

Τα ασφάλιστρα που πληρώνει το μέλος είναι αναλογικά πολύ μεγαλύτερης αξίας από το ποσόν αυτό. Γιατί λοιπόν πληρώνει το μέλος τόσο υψηλά ασφάλιστρα για τόσο μικρό ασφαλισμένο ποσόν; Η οσμή του ερωτήματος αυτού έχει διαδοθεί σε μεγάλη ακτίνα…

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, υπάρχουν χιλιάδες αιτήσεις δικαιούχων μελών Ταμείων για πληρωμές ασφαλίστρων και αποταμιευμένων ποσών Super και τα Ταμεία κωλυσιεργούν τις αποπληρωμές, γεγονός που δημιουργεί πολλά ερωτηματικά για την ρευστότητα των κεφαλαίων τους.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι έχουμε δικαίωμα να κάνουμε δικό μας, προσωπικό Ταμείο Super. Μια διαδικασία που χρειάζεται κάποια λογιστική βοήθεια, αλλά αξίζει να διερευνηθεί, αν το ποσόν του Super είναι κάποιου μεγέθους. Ο λογιστής σας θα σας εξηγήσει τις λεπτομέρειες…

Με μεγάλη λύπη αναφέρω ότι την πρόβλεψη αυτή την είχα κάνει σε άρθρο μου στη στήλη «Χαρακιές» το 1992, αναφέροντας σαν παράδειγμα τα ανάλογα Ταμεία της Ελλάδας ΙΚΑ, ΤΕΒΕ κλπ που ξεκίνησαν με υψηλές προδιαγραφές και προοπτικές για να φτάσουν για διάφορους λόγους σε σημείο να μην μπορούν να πληρώνουν τις συντάξεις των ασφαλισμένων μελών τους.

Για τον Ελληνοαυστραλό λοιπόν εργαζόμενο, συνιστάται να ελέγχετε τις δηλώσεις που πρέπει να σας στέλνουν τα Ταμεία Super στα οποία ανήκετε, να παρακολουθείτε με λεπτομέρεια τι σας γράφουν για τα κέρδη, τις ζημίες και τα έξοδα που σας χρεώνουν και αν δεν τα καταλαβαίνετε να τα ζητάτε στα Ελληνικά και να μην πετάτε τίποτα από την αλληλογραφία που σας στέλνουν.

Δυστυχώς φοβούμαι ότι τα προβληματικά Ταμεία Super θα αυξάνονται συνεχώς καθώς οι συνταξιούχοι θα αυξάνουν περισσότερο και το σύστημα θα είναι σε πλήρη ανάπτυξη το 2039, όταν θα μπουν σε συντάξιμη ηλικία τα άτομα που ήταν 18 ετών το 1992 που άρχισε το Super.

Be the first to comment!
 
Leave a reply »

 

Leave a Response