Πολλές από τις πιο πυκνοκατοικημένες πόλεις του κόσμου αντιμετωπίζουν αυξανόμενους κινδύνους από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πυρκαγιές και πλημμύρες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στην Financial Times. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή αυξάνει την πιθανότητα τέτοιων καταστροφών, χωρίς όμως να είναι σε θέση να προσδιορίσουν ακριβώς πότε θα συμβούν.
Η Αθήνα και το Σίδνεϊ περιλαμβάνονται στη λίστα των πόλεων υψηλού κινδύνου. Οι δύο πόλεις δεν είναι μόνο εκτεθειμένες σε επικίνδυνες καιρικές συνθήκες, αλλά και σε μια σειρά από άλλους παράγοντες, όπως η ταχεία αστικοποίηση και η εγγύτητά τους σε περιοχές με υψηλή φυσική ευπάθεια.
Η Αθήνα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις πυρκαγιές λόγω της γεωγραφίας της και των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στην περιοχή. Η πόλη περιβάλλεται από βουνά και δάση, γεγονός που την καθιστά ιδανικό στόχο για μεγάλες φωτιές. Το περασμένο καλοκαίρι, η Αθήνα έζησε την αγωνία των πυρκαγιών που έφτασαν κοντά στο κέντρο της πόλης, καταστρέφοντας εκατοντάδες στρέμματα και αναγκάζοντας χιλιάδες ανθρώπους να εκκενώσουν τα σπίτια τους. Ευτυχώς, οι φλόγες σταμάτησαν πριν προκαλέσουν σημαντικές ζημιές στο κέντρο, αλλά η πόλη παραμένει εκτεθειμένη σε μελλοντικούς κινδύνους.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι η αστική-δασική ζώνη, που καλύπτει το 4,7% της επιφάνειας του πλανήτη και φιλοξενεί το 60% του πληθυσμού της Ευρώπης, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για πόλεις όπως η Αθήνα. Η επέκταση της πόλης προς τα δάση και τις εκτάσεις με βλάστηση, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες, ενισχύει την πιθανότητα να ξεσπάσουν καταστροφικές φωτιές.
Ακόμα, η Αθήνα αντιμετωπίζει το φαινόμενο των πλημμυρών, καθώς οι έντονες βροχοπτώσεις, που έχουν γίνει πιο συχνές και έντονες λόγω της κλιματικής αλλαγής, μπορούν να προκαλέσουν πλημμύρες σε περιοχές με χαμηλό υψόμετρο και ακατάλληλο αποχετευτικό σύστημα. Η μελέτη της Financial Times αναφέρει ότι η Αθήνα δεν είναι πλήρως προετοιμασμένη για να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστροφές, αν και το 2018, η καταστροφική φωτιά στο Μάτι, η οποία έφερε και την πλημμύρα του 2019, έκανε τις αρχές να συνειδητοποιήσουν την ανάγκη για καλύτερη προετοιμασία.
Η περίπτωση του Σίδνεϊ είναι αντίστοιχη, αν και με άλλα χαρακτηριστικά. Η πόλη, που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα και περιβάλλεται από εκτάσεις με δάση, αντιμετωπίζει επίσης υψηλό κίνδυνο από πυρκαγιές. Το κλίμα της Νέας Νότιας Ουαλίας έχει γίνει πιο ζεστό και ξηρό, δημιουργώντας συνθήκες ιδανικές για την εξάπλωση των πυρκαγιών, όπως φάνηκε στην καταστροφική πυρκαγιά του 2019, που άφησε πίσω της μεγάλες καταστροφές και εκτοπισμένα άτομα.
Αλλά η πρόκληση για το Σίδνεϊ δεν περιορίζεται μόνο στις φωτιές. Οι πλημμύρες είναι εξίσου σοβαρός κίνδυνος, καθώς το Σίδνεϊ βρίσκεται σε περιοχή με χαμηλό υψόμετρο, και οι έντονες βροχοπτώσεις προκαλούν συχνά πλημμύρες. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι πόλεις που συνδυάζουν το αστικό περιβάλλον με την παρουσία φυσικών στοιχείων, όπως τα δάση, παρουσιάζουν μεγαλύτερο κίνδυνο από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα.
Η κλιματική αλλαγή είναι ένας από τους κύριους παράγοντες που εντείνουν αυτούς τους κινδύνους. Αν και δεν προκαλεί άμεσα τις φυσικές καταστροφές, η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη συμβάλλει στην ενίσχυση των ακραίων καιρικών φαινομένων, με αποτέλεσμα τις πυρκαγιές και τις πλημμύρες. Σύμφωνα με μελέτη του World Weather Attribution, οι πυρκαγιές στο Λος Άντζελες το 2023 οφείλονταν κατά 35% στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Το ίδιο ισχύει και για τις πλημμύρες στις πόλεις που βρίσκονται σε κίνδυνο.
Οι πόλεις όπως η Αθήνα και το Σίδνεϊ θα πρέπει να προετοιμαστούν για μια νέα εποχή καταστροφών, όπου οι περίοδοι ξηρασίας και οι έντονες βροχοπτώσεις θα συνυπάρχουν, καθιστώντας τις ακόμα πιο ευάλωτες. Η ανάγκη για ενίσχυση των υποδομών, των πολιτικών αστικής προστασίας και της συνεργασίας με διεθνείς οργανισμούς είναι πιο επιτακτική από ποτέ.
